Park przy dworku Marii Dąbrowskiej w Russowie to miejsce szczególne – zabytkowe założenie, w którym każde drzewo ma swoją historię. Praca w takim parku różni się od zwykłego zakładania zieleni tak, jak konserwacja obrazu różni się od malowania ścian. Oto jak wyglądała od kuchni.

Najpierw inwentaryzacja, potem plany

Zanim na teren wjechał jakikolwiek sprzęt, powstała szczegółowa inwentaryzacja drzewostanu: gatunek, obwód pnia, stan zdrowotny i wartość kompozycyjna każdego drzewa. W zabytkowym parku to nie formalność – to mapa, która decyduje, gdzie wolno poprowadzić ścieżkę, a gdzie nie wolno nawet składować materiałów, bo zagęszczenie gleby nad korzeniami potrafi zabić stuletni dąb równie skutecznie jak piła.

Wszystkie prace uzgadniane były z konserwatorem zabytków. Układ alej, dobór gatunków, nawet rodzaj nawierzchni – w takim miejscu nic nie jest przypadkowe, bo park jest częścią zabytku tak samo jak dworek.

Praca wśród stuletnich drzew

Najważniejsza zasada brzmiała: chronić to, co rośnie. Strefy korzeniowe starych drzew wygrodziliśmy na czas prac, transport prowadziliśmy wyznaczonymi trasami, a wykopy w pobliżu drzew wykonywane były ręcznie. Tam, gdzie ścieżka musiała przeciąć strefę korzeni, zamiast korytować, budowaliśmy nawierzchnię na powierzchni – tak, by korzenie mogły dalej oddychać.

Cięcia pielęgnacyjne starych drzew ograniczyliśmy do minimum sanitarnego: posusz, złamania, kolizje. Stare drzewo nie potrzebuje „odmładzania” – potrzebuje spokoju i dobrych warunków w glebie.

Nowe nasadzenia w historycznym języku

Uzupełnienia drzewostanu dobieraliśmy z gatunków historycznie obecnych w polskich parkach dworskich: lipy, graby, dęby, jesiony. Młode drzewa posadzone w liniach dawnych alej za kilkadziesiąt lat domkną kompozycję – to praca, której efekt zobaczą w pełni dopiero następne pokolenia, i właśnie to jest w niej najpiękniejsze.

Runo parkowe wzbogaciliśmy o cieniolubne byliny i geofity – zawilce, kokorycze, śnieżyce – które wiosną, zanim drzewa wypuszczą liście, zamieniają park w kwietny dywan.

Czego nauczył nas Russów

Że w rewaloryzacji zieleni zabytkowej najtrudniejsze nie jest to, co się robi, tylko to, czego się nie robi. Powstrzymać się od ingerencji, zostawić drzewu martwą gałąź, na której mieszka dzięcioł, poprowadzić ścieżkę dłuższą drogą – to decyzje, które odróżniają rewitalizację od remontu. Park w Russowie oddaliśmy żywy, czytelny i gotowy rosnąć dalej własnym rytmem.

Zobacz efekty tej pracy: galeria realizacji Dworek Russów · wszystkie realizacje.